Tagarchief: referendum

Op 6 april ga ik niet stemmen

160405 StempasBestaan er eigenlijk wel onderwerpen die geschikt zijn voor een referendum? Het Associatieverdrag met Oekraïne is dat in elk geval niet. Woensdag ga ik niet stemmen.

Het Associatieverdrag is geen onderwerp waar je je eventjes in verdiept om vervolgens zorgeloos een ja-nee-rondje op het stembiljet rood te kleuren. Het is razend ingewikkeld, met veel voors en tegens, nuances en belangen. Extra complicerende factor is dat het referendum niet blijkt te gaan waar het over gaat: de initiatiefnemers hebben ons collectief misleid. Hun destructieve missie, het ondermijnen van de Europese Unie, staat helaas niet op het stembiljet.

De honderden bladzijden van het Associatieverdrag met bijlages lezen niet bepaald weg als een doktersromannetje. Wees eerlijk: een onderwerp dat zoveel kennis en studie vraagt kan niet simpelweg aan ons, het hele volk, voorgelegd worden. Voor zo’n lastige klus hebben wij onze vertegenwoordigers in de Tweede Kamer gekozen. En als die ons niet bevallen kiezen we volgend jaar anderen.

Trouwens, het écht aan ons overlaten durven ook de partijen niet die ervoor hebben gezorgd dat Nederland een referendumwet kreeg (D66, PvdA, GroenLinks PVV): we moeten gaan stemmen en liefst hún adviezen opvolgen.

En inderdaad, in de praktijk blijkt de ‘eigen mening’ van de meeste mensen die van plan zijn ‘ja’ of ‘nee’ te gaan stemmen een intuïtief en emotioneel karakter te hebben, niet gehinderd door een overdaad aan feitenkennis over Poetin, inspraak, handel, uitbreiding van de Europese Unie, Russische roots, veiligheid, boosheid, plofkippen, mensenrechten, corruptie, democratie, Nederlands belastinggeld, visa, hervormingen, oorlog, lidmaatschap van de EU, criminaliteit, enz. Begrijpelijk, want over het Oekraïne-referendum kun je alleen na grondige studie een gefundeerd oordeel vellen.

Is blanco stemmen een optie? Is dat een signaal dat je het Associatieverdrag ongeschikt vindt voor een referendum? Een signaal dat je best wel wilt stemmen, maar het nu niet weet? Na de uitslag zullen de interpretaties van welk signaal er zou zijn afgegeven door de blanco-stemmers ons om de oren vliegen. En let op: alle belanghebbenden zullen een uitleg geven die in hun kraam te pas komt. Door mee te doen geef je in elk geval het signaal af dat je een volgend keer misschien wel wilt stemmen. En daarmee legitimeer je het verschijnsel referendum.

Want wie onderwerpen weet die geschikt zijn voor een referendum, die mag het zeggen. Ik vind het lastig ze te bedenken. Dat zouden dan in elk geval niet al te complexe onderwerpen moeten zijn, zijn die bovendien iedereen aangaan. De meeste kiezers moeten zich een voorstelling van kunnen maken van wat er speelt, de consequenties kunnen overzien en zich er, zonder overdreven grote inspanning, in kunnen verdiepen om een fatsoenlijke mening te vormen.

Alleen dan is een referendum een echt democratisch instrument en is het misschien de 30 miljoen waard die het ons kost. Het huidige referendum-circus is slechts speelbal van emoties en manipulaties, nep-democratie. Mij zul je woensdag in het stembureau niet vinden.

Snelle keuzes

In het laatste GroenLinks magazine stond een column van Jos van der Lans waarin hij de manier hekelt waarop op het verkiezingscongres in een paar uur een kandidatenlijst voor de Tweede Kamerverkiezingen bijeenstemde. Terecht legt Van der Lans de discrepantie bloot tussen het eerder afwijzen van het referendum en de nonchalante manier waarop is omgegaan met het voorwerk van de kandidatencommissie. Die commissie heeft veel werk gestoken in het onderbouwen van een mooie selectie en diverse deskundigheden, kennis, achtergronden en vaardigheden.
GroenLinks heeft voor de komende verkiezingen een goede lijst, maar die had wellicht nog beter kunnen zijn. Jos van der Lans doet een voorstel om een andere manier te bedenken waarop kandidaten gekozen worden. Daar steun ik hem in.
En passant heb ik zijn interessante website ontdekt. De moeite waard: www.josvdlans.nl

Ondeskundige keuzes

Toegegeven, het was een héle kleine meerderheid, maar het is uit het GroenLinks verkiezingsprogramma geschrapt! Het referendum is een van die onderwerpen waarover ik het grondig oneens ben (was!) met mijn partij.

Op het GroenLinkscongres, verdedigden de indieners (de jongerenorganisatie, DWARS) hun amendement met argumenten als: “Referenda leveren meer ondeskundige keuzes op” en “Referenda stimuleren alleen maar het populisme, kijk naar de minaretten in Zwitserland”.

Aan een hele bevolking over zeer gecompliceerde vraagstukken een simpel ‘ja’ of ‘nee’ te vragen is naar mijn smaak gemakzuchtige schijndemocratie. Het geeft politici en bestuurders een excuus in handen om geen moeite te hoeven doen voor echte burgerparticipatie, waarbij mensen niet pas aan het einde, maar vanaf het begin en van onderop de kans krijgen mee te beslissen over hun leven en hun omgeving.

Van mij mag Femke stoppen met de referendum-initiatiefwet waar ze in het parlement al mee bezig is. Het referendum sneuvelde, met slechts drie stemmen tegen. Hoe je ook aankijkt tegen deze ‘meerderheid’; het laat in ieder geval ook zien dat er binnen GroenLinks geen overtuigend draagvlak is vóór een referendum.